Skip to content

Dattātreya-purāṇa I.6

Kindle
  1. इन्द्रोऽमदाय गुर्वीशवेदान्तभजने स्थितः। स्वर्गेऽद्यापीतरेषां तु कथा का दभ्रवेदिनाम्॥
    • indro – amadāya gurv + īśa + vedānta + bhajane sthitaḥ, svarge – adyāpītareṣāṁ tu kathā kā dabhravedinām.
  2. आजीवितं त्रयः सेव्या वेदान्तो गुरुरीश्वरः। पूर्वं ज्ञानाप्तये पश्चात्कृतघ्नत्वनिवृत्तये॥
  3. महानुशासनं चेत्थं मनस्यानीय तत्त्रयम। सिद्ध्येदनेनेति मत्वा सन्माहात्म्यं यतिर्जगौ॥
    • mahā + anuśāsanaṁ ca + itthaṁ manasyānīya tat + trayama, siddhyed – aneneti matvā san + māhātmyaṁ yatir – jagau.
  4. सृष्ट्वेदं माययास्यान्तर्बहिःस्थोऽभवदत्रिजः। गूढः साक्षी ज्ञानगम्यः सोऽव्यात्सचित्सुखात्मकः॥
    • sr̥ṣṭvā – idaṁ māyayā – asyā – antar + bahiḥ + stho – abhavadatrijaḥ, gūḍhaḥ sākṣī jñāna + gamyaḥ so – avyātsa + cit + sukha + ātmakaḥ.
  5. लीलात्मना योऽत्रिगृहेऽवतीर्णो दत्ताख्य उन्मत्तपिशाचवद्यः। बालो युवा क्कापि जरन् ज­टा­भृ­त्क्क­चि­दृ­षि­र्व्य­क्त­प­री­क्षि­तश्च॥
    • līlātmanā yo – atri + gr̥he – avatīrṇo dattākhya unmatta + piśācavad – yaḥ, bālo yuvā kkāpi jaran jaṭābhr̥tkkacidr̥ṣir – vyakta + parīkṣitaś – ca.
  6. त्यागी सुभोगी क्वचिदस्ति सङ्गी योगी सुवासाः क्वचिदस्ति नग्नः। तुष्टः कृशः पुष्ट इह क्वचिद्यो दण्डी च भिक्षुः क्वचिदस्ति वर्णी॥
    • tyāgī subhogī kvacid – asti saṅgī yogī suvāsāḥ kvacid – asti nagnaḥ, tuṣṭaḥ kr̥śaḥ puṣṭa iha kvacid – yo daṇḍī ca bhikṣuḥ kvacid – asti varṇī.
  7. गृही वनी वर्णविरुद्धचेष्टः क्वचिच्च वर्णाश्रमधर्मयुक्तः। इत्यादयो यस्य विचित्र वेष्टा देवर्षिहृद्वागयनं व्य­ती­ताः॥
    • gr̥hī vanī varṇa + viruddha + ceṣṭaḥ kvacic – ca varṇa + āśrama + dharma + yuktaḥ, ity – ādayo yasya vicitra veṣṭā devarṣi + hr̥d + vāgayanaṁ vyatītāḥ.
  8. यो भक्तरक्षाक्षण एव यस्य वै सेवा स्मृतिर्भोज्यनिवेदनं धिया। पूजाफलं योऽर्प्यतीह दुर्लभं भ­क्त­स्मृ­तौ सन्निधिकृत्क्षणे क्षणे॥
    • yo bhakta + rakṣākṣaṇa eva yasya vai sevā smr̥tir – bhojya + nivedanaṁ dhiyā, pūjā + phalaṁ yo – arpyatīha dur + labhaṁ bhakta + smr̥tau sannidhi + kr̥t + kṣaṇe kṣaṇe.
  9. यस्यास्ति माहुरे निद्रा निवासः सह्यपर्वते। भागीरथ्यां सदा स्नानं ध्यानं गन्धर्वपत्तने॥
  10. कुरुक्षेत्र चाचमनं धूतपापेश्वरे तथा। विभूतिधारणं संध्या करहाटे श्रियः पुरे॥
    • kuru + kṣetra cācamanaṁ dhūta + pāpa + īśvare tathā, vibhūti + dhāraṇaṁ saṁdhyā karahāṭe śriyaḥ pure.
  11. भिक्षा विठ्ठलपुर्यस्य सुगन्धिद्रव्यधरणम्। भुक्तिः सारपुरे सायंसंध्या पश्चिमसागरे॥
    • bhikṣā viṭhṭhalapuryasya sugandhi + dravya + dharaṇam, bhuktiḥ sārapure sāyaṁsaṁdhyā paścima + sāgare.
  12. स एष भगवान्दत्तः सदा वसतु मे हृदि। हृद्धीन्द्रियादिव्यापारे सदा तत्स्मृतिरस्तु मे॥
  13. विजय तेऽज यते जयते यतेरिह तमो हतमोहतमो नमः। हृदि कदाय पदाय सदा यदा तदुदयो न­द­यो न वियोनयः॥
    • vijaya te – aja yate jayate yater – iha tamo hata + moha + tamo namaḥ, hr̥di kadāya padāya sadā yadā tad + udayo nadayo na viyonayaḥ.
  14. उदयतेऽनयतेर्न यतेर्यदा मनसि कामनिकामगतिस्तदा। पदुदयो हृदयोकसि ते सिते भवति योवति यो­गि­व­राऽवरान्॥
    • udayate – anayaterna yateryadā manasi kāmanikāmagatistadā, padudayo hr̥dayokasi te site bhavati yovati yogivarā – avarān.
  15. भवति भावभवोवभवो यदा भवति कामनिकामहतिस्तदा। भवति मानवमानवदुत्तमे भ­व­ति­रो­धि­र­तो विरतोत्तमे॥
    • bhavati bhāvabhavovabhavo yadā bhavati kāmanikāmahatistadā, bhavati mānavamānavaduttame bhavatirodhirato viratottame.
  16. तव सतां वसतां मनसाऽनसा प्रपदयोः पदयो रजसाञ्जसा। सुसहितः स हितस्तव तावता य­द­व­ता­र­व­ता जनतावता॥
    • tava satāṁ vasatāṁ manasā’nasā prapadayoḥ padayo rajasāñjasā, susahitaḥ sa hitastava tāvatā yadavatāravatā janatāvatā.
  17. कृतफलं तु विहाय विहायसा समभजं भजतामज तामसात्। मिलति तारकमत्र कमत्रसत्पदरजो भ्र­म­हारि महारिसत्॥
    • kr̥ta + phalaṁ tu vihāya vihāyasā samabhajaṁ bhajatāmaja tāmasāt, milati tārakamatra kamatrasatpadarajo bhramahāri mahārisat.
  18. तदजरामत कोशविलक्षणं सहज धीगुणवेत्तृ कलक्षणम्। भुवनहेत्वघहृत्त्रिपुराधिकं तव न जातु पदं कु­पु­रा­धि­कम्॥
    • tad + ajarāmata kośa + vilakṣaṇaṁ sahaja dhī + guṇa + vettr̥ kala + kṣaṇam, bhuvana + hetv + agha + hr̥t + tripurādhikaṁ tava na jātu padaṁ kupurādhikam.
  19. विविधभेदपरं सम दृश्यते विविधवेदपरं कमदृश्य ते। पदमिदं सदु चिद्धनमुद्धियाऽसदनिदं प्र­ज­हा­त्य­घ­नु­द्धि या॥
    • vividha + bheda + paraṁ sama dr̥śyate vividha + veda + paraṁ kama + dr̥śya te, padam – idaṁ sadu cid + dhanamuddhiyā – asadanidaṁ prajahātyaghanuddhi yā.
  20. अज नमोऽजनमोहनमोह नः प्रिय नियोजन तेन यतेन ते। य इह वेदनिवेदनि वेद वेत्त्यजपदं ज­प­द­न्त­प­दं पदम्॥
    • aja namo – ajana + mohana + moha naḥ priya niyojana tena yatena te, ya iha vedani + vedani veda vetty + ajapadaṁ japa + danta + padaṁ padam.
  21. एवं स्तुत्वा निजप्रज्ञापरिणामावधीश्वरम्। माहात्म्यं वक्तुमाजह्वे श्रीदत्तस्य तदीरितः॥
    • evaṁ stutvā nija + prajñā + pariṇāma + avadhīśvaram, māhātmyaṁ vaktumājahve śrī + dattasya tadīritaḥ.
  22. अथ शाण्डिल्यनामासीद्ब्रह्मर्पिर्वै महामुनिः। वेदवेदाङ्गशास्त्रज्ञ स्वाश्रमोचितकर्मकृत्॥
  23. भक्त्या परमयोपास्तश्रीदत्तपदयङ्कूजः। सज्ञानगर्भवैराग्योपरत्याढ्योऽपि दैवतः॥
    • bhaktyā paramayopāsta + śrī + datta + padayaṅ + kūjaḥ, sajñāna + garbha + vairāgya + uparatyāḍhyo – api daivataḥ.
  24. विद्यामलभमानोऽसौ चतुर्वेदेषु तर्कतः। भूत्वा भिन्नमतिः स्मृत्वा गुरुद्वारा श्रुतीरिताम्॥
    • vidyāmalabhamāno – asau catur + vedeṣu tarkataḥ, bhūtvā bhinna + matiḥ smr̥tvā guru + dvārā śrutīritām.
  25. विद्याप्राप्तिमथर्वाणमुपसन्नो महामतिम्। सोऽभिवाद्याह भगवन्ब्रह्मविधामधीहि मे॥
    • vidyā + prāptim – atharvāṇam – upasanno mahāmatim, so – abhivādyāha bhagavan + brahmavidhāmadhīhi me.
    • Dobândirea științei (vidyā)
  26. वरं निगूढां सत्सेव्या श्रेयोऽवाप्स्याम्यहं यया। शास्ति स्निग्धं विनीतं हि श्रीगुरुर्गुह्यमप्युत॥
    • varaṁ nigūḍhāṁ satsevyā śreyo – avāpsyāmyahaṁ yayā, śāsti snigdhaṁ vinītaṁ hi śrī + gurur – guhyam – apy – uta.
  27. इति शिष्येण सोऽथर्वा संपुष्टः प्राह सोम्य ताम्। श्रद्धाभक्तिध्यानयोगादवेहि त्यागपूर्वकम्॥
    • iti śiṣyeṇa so – atharvā saṁpuṣṭaḥ prāha somya tām, śraddhā + bhakti + dhyāna + yogād – avehi tyāgapūrvakam.
    • Prin practică (yoga) meditație (dhyāna), devoțiune (bhakti) și credință (śraddhā) acum
  28. त्रिकालं बाधराहित्यं जगद्धाधैकसाक्षिकम्। सत्यत्वमस्य विज्ञेयं ब्रह्मणोऽविक्रियस्य हि॥
    • tri + kālaṁ bādha + rāhityaṁ jagad + dhādhaika + sākṣikam, satyatvam – asya vijñeyaṁ brahmaṇo – avikriyasya hi.
    • Trei timpuri, lipsit de legături … 
  29. विदिताविदितान्यत्वं त्रिपुटीपरिवर्जितम्। स्वयंप्रकाशरूपं तज्ज्ञानलक्ष्मास्य केवलम्॥
    • viditāviditānyatvaṁ tri + puṭī + parivarjitam, svayaṁ + prakāśa + rūpaṁ taj + jñāna + lakṣmāsya kevalam.
  30. देशतः कालवस्तुभ्यां परिच्छेदो यतोऽस्य नो। विभोरेकस्य चानन्तलक्ष्म सर्वात्मकस्य च॥
    • deśataḥ kāla + vastubhyāṁ paricchedo yato – asya no, vibhor – ekasya ca – ananta + lakṣma sarva + ātmakasya ca.
    • Discriminarea … față de spațiu (deśa), timp (kāla) și obiect (vastu), …
  31. सत्यं ज्ञानमनन्तं चेत्युक्तं तद्ब्रह्मलक्षणम्। इदमेकं चाद्वितीयं यत्सदा भेदवर्जितम्॥
    • satyaṁ jñānam – anantaṁ ca – ity – uktaṁ tad + brahma + lakṣaṇam, idam – ekaṁ ca – advitīyaṁ yat – sadā bheda + varjitam.
    • Caracteristica acestui Suprem (brahman) a fost declarată ca fiind: adevărul (satya), cunoașterea (jñāna), nesfârșirea (ananta), acesta fiind unul, fără de pereche și întotdeauna lipsit de diferențe (bheda).
  32. तच्छब्दलक्ष्येऽस्मिन्नोतं प्रोतं चैतत्तादाश्रयम्। यस्मिञ्ज्ञाते सर्वमिदं विज्ञातं भवति ध्रुवम्॥
    • tac + chabda + lakṣye – asmin – notaṁ protaṁ caitat – tādāśrayam, yasmiñ – jñāte sarvam – idaṁ vijñātaṁ bhavati dhruvam.
  33. अस्याभिन्ननिमित्तोपादानत्वं चैक्यसिद्धये। प्रकृत्यधिष्ठात्रैक्यं च प्रतिज्ञातमनेन हि॥
    • asyābhinnanimittopādānatvaṁ caikyasiddhaye, prakr̥tyadhiṣṭhātraikyaṁ ca pratijñātamanena hi.
  34. अन्यथा सर्वविज्ञानमेकविज्ञानतः कथम्। सूत्रे प्रतिज्ञादृष्टान्तानुपरोधादितीरितम्॥
    • anyathā sarva + vijñānameka + vijñānataḥ katham, sūtre pratijñā + dr̥ṣṭāntānuparodhād – itīritam.
  35. सच्चिदानन्दैकरसं परं ब्रह्मामृतं तु तत्। आत्मशक्तिप्रधानः सन्सर्वज्ञो निखिलेश्वरः॥
  36. देवः सर्वान्तरात्मैको भूतावासो निगूढकः। योगैकगम्यो यो विश्वं सृजत्यवति हन्ति च॥
    • devaḥ sarva + antara + ātma + eko bhūtāvāso nigūḍhakaḥ, yoga + eka + gamyo yo viśvaṁ sr̥jatyavati hanti ca.
  37. अन्तर्यामी च मायावी स तु तच्छाब्दवाचकः। योऽस्मत्प्रत्ययशब्दाभ्यालम्बः कामादिदूषकः॥
    • antaryāmī ca māyāvī sa tu tac + chābda + vācakaḥ, yo – asmat + pratyaya + śabdābhyālambaḥ kāma + ādi + dūṣakaḥ.
  38. तद्व्योमवत्सर्वगतमद्वितीयं निरञ्जनम्। सन्मात्रं निष्कलं शान्तमप्रमेयमजं शिवम्॥
    • tad + vyomavat + sarva + gatam – advitīyaṁ nirañjanam, san + mātraṁ niṣkalaṁ śāntam – aprameyam – ajaṁ śivam.
    • Śiva este doar ființă (sat), fără părți (niṣkala), pace (śānta), incomensurabil (aprameyam), nenăscut (aja), pătrunde totul asemenea spațiului (vyoman), fără un al doilea (advitīya) și fără de pată (nirañjana).
  39. अयं त्वंपदवाच्योऽन्तःकरणच्छिन्नबोधकः। देहेन्द्रियमनःप्राणाहंकारेभ्यो विलक्षणः॥
  40. साक्षी विशुद्धः कूटस्थः प्रत्यक्त्वंपदलक्ष्यकः। धीदीपो निर्विकारो धीवृत्तिव्याप्योऽपि केवलः॥
    • sākṣī viśuddhaḥ kūṭa + sthaḥ pratyak + tvaṁ + pada + lakṣyakaḥ, dhī + dīpo nirvikāro dhī + vr̥tti + vyāpyo – api kevalaḥ.
    • Martorul este preacurat și se află în vârf
  41. प्रत्यक्परोक्षादिवैरं तयोर्हित्वा चिदात्मताम्। गृहीत्वा लक्षितां शुद्धां भूमैक्यज्ञानतो भवेत्॥
    • pratyak + parokṣa + ādi + vairaṁ tayor – hitvā cid + ātmatām, gr̥hītvā lakṣitāṁ śuddhāṁ bhūmaikya + jñānato bhavet.
  42. वाग्धीनिवृत्त्यानाप्त्या च फलव्याप्तिर्निवारिता। एवमात्मस्थमात्मानं योगेन श्रवणादिना॥
  43. जानात्यैक्यं स मुक्तः सन्कृतकृत्यो भवेद्ध्रुवम्। आत्मविज्ञानेन सोम्य शोकस्यान्तं गमिष्यसि॥
    • jānātyaikyaṁ sa muktaḥ sankr̥ta + kr̥tyo bhaved – dhruvam, ātma + vijñānena somya śokasya – antaṁ gamiṣyasi.
  44. इदं श्रद्धत्स्व माशोचीः शोकस्यान्तं गमिष्यसि। अत्र योगं प्रवक्ष्यामि येनात्माऽऽशु प्रसीदति॥
    • idaṁ śraddhatsva māśocīḥ śokasyāntaṁ gamiṣyasi, atra yogaṁ pravakṣyāmi yena – ātmā – āśu prasīdati.
    • Această
  45. योगः स्यात्प्रत्यगात्मैक्यमष्टावङ्गानि तस्य तु। देहेन्द्रियादौ विरक्तिर्यमो मिथ्यात्ववीक्षणात्॥
  46. स्वात्मतत्त्वेऽनुरक्तिर्नियमः सत्यत्वनिश्चयात्। बाह्याथादौंसीन्यतोऽन्तर्दृष्टिस्थापनमासनम्॥
  47. पूरश्चिदन्वयादानं कुम्भकस्तत्स्थिरीकृतिः। रेचको मायिकत्यागः प्राणायामस्त्रिधोदितः॥
    • pūraścidanvayādānaṁ kumbhakas – tat + sthirīkr̥tiḥ, recako māyika + tyāgaḥ prāṇāyāmas – tridha + uditaḥ.
  48. प्रत्याहारो गोस्वभावदृष्ट्यार्थासक्त्यभावदृक्। धारणा स्वात्मनिष्ठा स्याद्वीतदुर्भावनं दृढा॥
  49. ध्यानं ब्रह्माहमस्मीति दृक्प्रवाहोऽन्यवर्जनात्। देहात्मवत्परात्मत्वदृक् समाधिर्हि सुस्थिरा॥
    • dhyānaṁ brahma – aham – asmi – iti dr̥k + pravāho – anya + varjanāt, deha + ātmavat – parātmatva + dr̥k samādhir – hi susthirā.
    • Meditația (dhyāna) „eu sunt brahman” este activitatea văzătorului/vederii (dr̥ś) din abandonarea celuilalt; contemplarea (samādhi) este stabilă … văzătorul 
  50. परिपक्वकषायाणां योगोऽयं शीघ्रमुक्तिदः। किंचित्पक्वकषायाणां योगोऽयं शीघ्रमुक्तिदः॥
    • paripakva + kaṣāyāṇāṁ yogo – ayaṁ śīghra + mukti + daḥ, kiṁcit + pakva + kaṣāyāṇāṁ yogo – ayaṁ śīghra + mukti + daḥ.
    • Această yoga a celor cu emoțiile (kaṣāya) pe deplin împlinite este dăruitoarea izbăvirii foarte repede; acea yoga a celor cu emoțiile (kaṣāya) puțin împlinite este dăruitoarea izbăvirii foarte repede.

इति श्रीमद्दत्तात्रेयपुराणे सार्धत्रिसाहस्र्यां त्रिकाण्डमण्डितायां संहितायां प्रथमाष्टके ज्ञानकाण्डे शाण्डिल्याथर्वसंवादे स­म्य­गात्मयाथात्म्यो नाम षष्ठोऽध्यायः॥६॥श्रीदत्तः॥
इति श्रीदत्तपुराणे सम्यगात्मयाथात्म्यो नाम प्रथमाष्टके षष्ठोऽध्यायः॥१।६॥

Kindle