Skip to content

Yogarāja-upaniṣad

Kindle
  1. योगराजं प्रवक्ष्यामि योगिनां योगसिद्धये। मन्त्रयोगो लयश्चैव राजयोगो हठस्तथा॥
    • yogarājaṃ pravakṣyāmi yogināṃ yogasiddhaye, mantrayogo layaścaiva rājayogo haṭhastathā.
  2. योगश्चतुर्विधः प्रोक्तो योगिभिस्तत्त्वदर्शिभिः। आसनं प्राणसंरोधो ध्यानं चैव समाधिकः॥
  3. एतच्चतुष्टयं विद्धि सर्वयोगेषु सम्मतम्। ब्रह्मीविष्णुशिवादीनां मन्त्रं जाप्यं विशारदैः॥
    • etaccatuṣṭayaṃ viddhi sarvayogeṣu sammatam, brahmīviṣṇuśivādīnāṃ mantraṃ jāpyaṃ viśāradaiḥ.
  4. साध्यते मन्त्रयोगस्तु वत्सराजादिभिर्यथा। कृष्णद्वैपायनाद्यैस्तु साधितो लयसंज्ञितः॥
    • sādhyate mantrayogastu vatsarājādibhiryathā, kṛṣṇadvaipāyanādyaistu sādhito layasaṃjñitaḥ.
  5. नवस्वेव हि चक्रेषु लयं कृत्वा महात्मभिः। प्रथमं ब्रह्मचक्रं स्यात् त्रिरावृत्तं भगाकृति॥
    • navasveva hi cakreṣu layaṃ kṛtvā mahātmabhiḥ, prathamaṃ brahmacakraṃ syāt trirāvṛttaṃ bhagākṛti.
  6. अपाने मूलकन्दारव्यं कामरूपं च तज्जगुः। तदेव वह्निकुण्डं स्यात् तत्त्वकुण्डलिनी तथा॥
    • apāne mūlakandāravyaṃ kāmarūpaṃ ca tajjaguḥ, tadeva vahnikuṇḍaṃ syāt tattvakuṇḍalinī tathā.
  7. तां जीवरूपिणीं ध्यायेज्ज्योतिष्ठं मुक्तिहेतवे। स्वाधिष्ठानं द्वितीयं स्याच्चक्रं तन्मध्यगं विदुः॥
    • tāṃ jīvarūpiṇīṃ dhyāyejjyotiṣṭhaṃ muktihetave, svādhiṣṭhānaṃ dvitīyaṃ syāccakraṃ tanmadhyagaṃ viduḥ.
  8. पश्चिमाभिमुखं लिङ्गं प्रवालाङ्कुरसन्निभम्। तत्रोद्रीयाणपीठेषु तं ध्यात्वाकर्षयेज्जगत्॥
    • paścimābhimukhaṃ liṅgaṃ pravālāṅkurasannibham, tatrodrīyāṇapīṭheṣu taṃ dhyātvākarṣayejjagat.
  9. तृतीयं नाभिचक्रं स्यात्तन्मध्ये तु जगत्स्थितम्। पञ्चावर्ता मध्यशक्तिं चिन्तयेद्विद्युदाकृति॥
    • tṛtīyaṃ nābhicakraṃ syāttanmadhye tu jagat sthitam, pañcāvartā madhyaśaktiṃ cintayedvidyudākṛti.
  10. तां ध्यात्वा सर्वसिद्धीनां भाजनं जायते बुधः। चतुर्थं हृदये चक्रं विज्ञेयं तदधोमुखम्॥
    • tāṃ dhyātvā sarvasiddhīnāṃ bhājanaṃ jāyate budhaḥ, caturthaṃ hṛdaye cakraṃ vijñeyaṃ tadadhomukham.
  11. ज्योतीरूपं च तन्मध्ये हंसं ध्यायेत्प्रयत्नतः। तं ध्यायतो जगत्सर्वं वश्यं स्यान्नात्र संशयः॥
    • jyotīrūpaṃ ca tanmadhye haṃsaṃ dhyāyet – prayatnataḥ, taṃ dhyāyato jagat – sarvaṃ vaśyaṃ syānnātra saṃśayaḥ.
  12. पञ्चमं कण्ठचक्रं स्यात्तत्र वामे इडा भवेत्। दक्षिणे पिङ्गला ज्ञेया सुषुम्ना मध्यतः स्थता॥
  13. तत्र ध्यात्वा शुचि ज्योतिः सिद्धीनां भाजनं भवेत्। षष्ठं च तालुकाचक्रं घण्टिकास्थानमुच्यते॥
    • tatra dhyātvā śuci jyotiḥ siddhīnāṃ bhājanaṃ bhavet, ṣaṣṭhaṃ ca tālukācakraṃ ghaṇṭikāsthānamucyate.
  14. दशमद्वारमार्गं तद्राजदन्तं च तज्जगुः। तत्र शून्ये लयं कृत्वा मुक्तो भवति निश्चितम्॥
    • daśamadvāramārgaṃ tadrājadantaṃ ca tajjaguḥ, tatra śūnye layaṃ kṛtvā mukto bhavati niścitam.
  15. भ्रूचक्रं सप्तमं विद्याद्बिन्दुस्थानं च तद्विदुः। भ्रुवोर्मध्ये वर्तुलं च ध्यात्वा ज्योतिः प्रमुच्यते॥
    • bhrūcakraṃ saptamaṃ vidyādbindusthānaṃ ca tadviduḥ, bhruvormadhye vartulaṃ ca dhyātvā jyotiḥ pramucyate.
  16. अष्टमं ब्रह्मरन्ध्रं स्यात्परं निर्वाणसूचकम्। तं ध्यात्वा सूतिकाग्रामं धूमाकारं विमुच्यते॥
    • aṣṭamaṃ brahmarandhraṃ syāt paraṃ nirvāṇasūcakam, taṃ dhyātvā sūtikāgrāmaṃ dhūmākāraṃ vimucyate.
  17. तच्च जालन्धरं ज्ञेयं मोक्षदं नीलचेतसम्। नवमं व्योमचक्रं स्यादश्रैः षोडशभिर्युतम्॥
    • tacca jālandharaṃ jñeyaṃ mokṣadaṃ nīlacetasam, navamaṃ vyomacakraṃ syādaśraiḥ ṣoḍaśabhiryutam.
  18. संविद्ब्रूयाच्च तन्मध्ये शक्तिरुद्धा स्थिता परा। तत्र पूर्णां गिरौ पीठे शक्तिं ध्यात्वा विमुच्यते॥
    • saṃvidbrūyācca tanmadhye śaktiruddhā sthitā parā, tatra pūrṇāṃ girau pīṭhe śaktiṃ dhyātvā vimucyate.
  19. एतेषां नवचक्राणामेकैकं ध्यायतो मुनेः। सिद्धयो मुक्तिसहिताः करस्थाः स्युर्दिने दिने॥
    • eteṣāṃ navacakrāṇāmekaikaṃ dhyāyato muneḥ, siddhayo muktisahitāḥ karasthāḥ syurdine dine.
  20. एको दण्डद्वयं मध्ये पश्यति ज्ञानचक्षुषा। कदम्बगोलकाकारं ब्रह्मलोकं व्रजन्ति ते॥
    • eko daṇḍadvayaṃ madhye paśyati jñānacakṣuṣā, kadambagolakākāraṃ brahmalokaṃ vrajanti te.
  21. ऊर्ध्वशक्तिनिपातेन अधःशक्तेर्निकुञ्चनात्। मध्यशक्तिप्रबोधेन जायते परमं सुखं जायते परमं सुखम्। इति॥
    • ūrdhvaśaktinipātena adhaḥśakternikuñcanāt, madhyaśaktiprabodhena jāyate paramaṃ sukhaṃ jāyate paramaṃ sukham, iti.

॥ इति योगराजोपनिषत्समाप्ता॥
iti yoga + rāja + upaniṣat – samāptā

Kindle